Sunday, September 24, 2017

A Taste of Yiddish 8.1

Learn The Yiddish Language At Your Own Pace With Our Program (Workbook and 2 CD's) Now For Only $34.95





this week's proverbs
וויבּאַלד יעדער מענטש האָט אַ געטליכן טייל, דאַרף מען רחמנות האָבּן אויף דעם פונק וואָס איז אין געפענקעניש אינעם רשע און אָנבּאָטן אונדזער ליבּשׁאַפט

transliterated
vibald yeder mentsh hot a getlikhn teyl, darf men rakhmones hobn af dem funk vos iz in gefenkenish i'nem ro'she un onbotn undzer libshaft

the proverb actually means
Since every person's soul is in part Divine, we must pity the Godly spark that is imprisoned inside an evil person, and offer it our love. (Rabbi Shmuel Horovitz)

translated to Hebrew
כיוון שלכל אדם יש חלק מאלוקי ממעל צריך לרחם על הניצוץ האלוקי ששבוי בתוך הרשע ולהציע לה את אהבתנו

here's another
גאָט האָט געזאָגט (שמות יט:ה) וועט איר זײַן פאַר מיר אַ געליבּט פאָלק (עם סגולה) בּעסער פון אַלע פעלקער. זיי זאָלן זײַן ווי אַ סֶגוֹל (איינע פון די צייכענס אונטער אַ בּוכשטאַבּ וואָס איז דרײַ קאַנטיק) ווי מ'זאָל אים אויסדרייען בּלײַבּט ער אַלץ אַ סֶגוֹל. אַזוי איז די טבע פון די ײִדן, נישט קײַן אונטערשײד ווי מ'זאָל זיי אויסקרימען אָדער איבּערקערן, בּלײַבּן זיי שטענדיק ײִדן. (ר' דוד פון לבוב)

transliterated
Got hot gezogt “vet ir zay far mir a gelibt folk (am segu'le), beser fun a'le felker. zey zoln zayn vi a se'gol (ey'ne fun di tseykhens unter a bukhshtab vos iz dray kantik) vi m'zol em oysdreyen blaybt er alts a se'gol. azoy iz di teva fun di Yidn, nit kayn untersheyd vi m'zol zey oys'krimen oder i'berkern, blaybn zey shtendik Yidn
in English
God said: "You shall be for Me a treasured possession [in Hebrew: segulah]." (Exodus 19:5) They shall be like the segol [a triangular Hebrew vowel symbol], which no matter how you turn it, always remains a triangle. Such is the nature of Jews: No matter how you twist or turn them, they always remain Jews. (Rabbi David of Levov)

In Hebrew
ה' אמר (שמות יט:ה) 'וִהְיִיתֶם לִי סְגֻלָּה מִכָּל-הָעַמִּים' שתהיו כמו סֶגוֹל, משולש. לא משנה איך שמסובבים אותו, הוא תמיד נשאר סגול. כך הטבע של עם ישראל, לא משנה איך שמסובבים אותם או הופכים אותם, הם תמיד נשארים יהודים. (הרב דוד מלבוב)


lastly
''וואָס איך האָבּ דאָס אַוועקגענומען פון דעם אמורי מיט מײַן שווערד און מיט מײַן בּויגן'' (בּראשית מח:כב)
אונקלס טײַטשט מײַן שווערד און מײַן בּויגן מיינט, מיט מײַן תּפילה און בּקשה
דער קאָצקער רבּי זצ''ל האָט דאָס געגעבּן צו פאַרשטיין, פּונקט ווי אַ שווערד וואָס מ'גרייט צו פאַר אַ מלחמה, וואָס מער מ'שאַרפט אים און מ'שלײפט אים, אַלץ בּעסער וועט ער טאָן זײַן תּפקיד, דאָס זעלבּע איז מיט אַ בּויגן, וואָס מער מ'ציט אויס דעם שטריק פון דעם בּויגן, דערגרײכט װאָס ווײַטער זײַן ציל. דאָס אייגענע איז בּײַ תּפילה, עס וועט ווערן מער אָנגענומען און בּאַוויליקט וואָס מער דער מענטש גרייט זיך צו צום דאַווענען.

transliterated
vos ikh hob dos avek'genumen fun dem Amoyri mit mayn shverd un mit mayn boygn” (Genesis 48:22)
Unkeles taytsht mayn shverd un mayn boygn meynt, mit mayn tefi'le un bako'she. der Kotsker Re'be zt”l hot dos gegebn tsu farshteyn, punkt vi a shverd vos m'greyt tsu far a milkho'me, vos mer m'sharft em, alts beser vet er ton zayn tafkid, dos zel'be iz mit a boygn, vos mer m'tzit oys dem shtrik funem boygn, dergreykht vos vayter zayn tsil. dos eyge'ne iz ba tefi'le, es vet vern mer ongenumen un bavilikt vos mer der mentsh greyt zikh tsu tsum davenen.

In English
which I took out of the hand of the Amorite with my sword and with my bow” (Genesis 48:22)
Just like the sword, the more you prepare it before you go to war, the more it is sharpened and honed, the better it will function; likewise, the arrow, the further the string is drawn back causing the ends of the bow to flex, the stronger the velocity of the arrow causing it to go a greater distance. So too, the prayers will be accepted and favored in heaven according to the level of preparation (Rabbi M”M of Kotzk)

in Hebrew
''אשר לקחתי מיד האמורי בחרבי ובקשתי'' (בראשית מ''ח פסוק כ''ב) אונקלוס תרגם "בצלותי ובבעותי" (בתפילתי ובבקשתי) אדמו"ר מקאצק זצ"ל הסביר כמו החרב כפי ההכנה קודם המלחמה, עד כמה שתהא חדה ומושחזת, תפעול את פעולתה יותר טוב. וכמו"כ הקשת כמה שתמתח יותר, תקלע יותר רחוק למטרתה. כן התפילה תהא מקובלת ורצויה בשמים כפי הכנת האדם לבו קודם תפילתו


A Brand New Fascinating Title

"My Shtetl Baltimore"





For Other Selections Click Below

אַ גמר חתימה טובה און אַ גוט געבּענטשט יאָר
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

No comments:

Post a Comment