Friday, June 27, 2014

Yiddish Expressions 1.19

NEW!! “Yiddish In 10 Lessons” - Lesson 1 click below



If you want to say that you haven't the foggiest idea

אם תרצה לומר ''אין לי כל מושג'' ביידיש






פרעג מיך בחרם צו איך ווייס....י

freg mikh bekheyrem

ask me under the threat of being excommunicated if I know....

תשאל אותי בחרם אם אני יודע.....י






Yiddish is rich with expressions. In fact, sometimes the same phrase can be said in a number of different ways. I try to bring the unique ones, where it is is not obvious from the literal translation what the expression means.

Thursday, June 26, 2014

What A Great Way To Go Into Shabbos!!


Two Songs from Kabalat Shabat to get you into the Sabbos mode. Enjoy!


https://soundcloud.com/user254206401/shabbos-with-the-werdygers-cbd-mastered-final-lecho-dodi

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat.


שָׁמוֹר וְזָכוֹר בְּדִבּוּר אֶחָד, הִשְׁמִיעָנוּ קֵל הַמְּיֻחָד
shomor vezochor bedibur echod, hishmi'onu keil hameyuchod
היט און געדענק אין איינעם אַרויסגעזאָגט, האָט אונדז דער איינציקער גאָט געלאָזט הערן
hit un gedenk in eynem aroys'gezogt, hot undz der eyntsiker Got gelozt hern
Observe and recall in a single utterance, we were made to hear by the unified God
ה' אֶחָד וּשְׁמוֹ אֶחָד, לְשֵׁם וּלְתִפְאֶרֶת וְלִתְהִלָּה
Hashem Echod ushmo Echod, lesheim ul'sif'eres v'lis'hilo
גאָט איז איינס און זײַן נאָמען איז איינס, צום נאָמען און צום פּראַכט און צום לויבּ
Got iz eyns un zayn nomen iz eyns, tsun nomen un tsum prakht un tsum loyb
God is one and God’s Name is one, in fame and splendor and praiseful song

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat.

לִקְרַאת שַׁבָּת לְכוּ וְנֵלְכָה כִּי הִיא מְקוֹר הַבְּרָכָה
likras shabos lechu veneilcho, ki hi mekor habrocho
אַנטקעגן שבּת לאָמיר גיין און שטראָמען, ווײַל זי איז דער קוואַל פון בּרכה
antkegn shabes lomir geyn un shtromen, vayl zi iz der kval fun brokhe
To greet Shabbat let’s go, let’s travel, for she is the wellspring of blessing,
מֵרֹאשׁ מִקֶּדֶם נְסוּכָה; סוֹף מַעֲשֶּׂה, בְּמַחֲשָׁבָה תְּחִלָּה
meirosh mikedem nesucho; soif ma'se, bemachshovo techilo
פון אָנהייב, פון פאַרצײַטנס, האָט מען איר געזאַלבּט, געמאַכט צולעצט, אין געדאַנק צוערשט
fun onheyb, fun fartsaytens, hot men ir gezalbt; gemakht tsuletst, in gedank tsuersht
From the start, from ancient times she was chosen, last made, but first planned.

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat.

מִקְדַּשׁ מֶלֶךְ עִיר מְלוּכָה קוּמִי צְאִי מִתּוֹךְ הַהֲפֵכָה
mikdash melech ir mekucho, kumi tse'i mitoich hahafeicho
הייליקטום פון קעניג, קעניגלעכע שטאָט, שטיי אויף, גיי אַרויס פון דעם איבּערקערעניש
heyliktum fun kenig, keniglikhe shtot, shtey af, gey aroys fun dem i'berkerenish
Sanctuary of the king, royal city, arise! Leave from the midst of the turmoil
רַב לָךְ שֶׁבֶת בְּעֵמֶק הַבָּכָא וְהוּא יַחֲמוֹל עָלַיִךְ חֶמְלָּה
rav loch sheves be'eimek habocho, ve'hu yachmol ola'yich chem'lo
גענוג פאַר דיר צו זיצן אינעם טאָל פון געוויין, און ער וועט זיך דערבּאַרעמען איבּער דיר מיט אַ בּאַרמהאַרציקייט
genug far dir tsu zitsn inem tol fun geveyn, un er vet zikh derbaremen iber dir mit a barmhartsikeyt
Long enough have you sat in the valley of tears, and He will take great pity upon you compassionately.

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat.

הִתְנַעֲרִי מֵעָפָר קוּמִי לִבְשִׁי בִּגְדֵי תִּפְאַרְתֵּךְ עַמִּי
hisna'ri mei'ofor kumi, livshi bigdei sif'arteich ami
טרייסל זיך אָפּ פון שטויבּ, שטיי אויף, טו אָן דײַנע פּראַכטפולע קליידער, מײַן פאָלק
treysl zikh op fun shtoyb, shtey af, tu on dayne prakhtfu'le kleyder, mayn folk
Shake yourself free, rise from the dust, dress in your garments of splendor, my people
עַל יַד בֶּן יִשַׁי בֵּית הַלַּחְמִי קָרְבָה אֶל נַפְשִׁי גְאָלָהּ
al yad ben yishai beis halachmi, korvo el nafshi ge'ulo
דורך דעם זון פון ישי, פון בית לחם, די אויסלייזונג דערנענטערט זיך צו מײַן זעלע
durkh den zun fun yishay, fun beys lekhem, di oyslayzung dernentert zikh tsu mayn ze'le
By the hand of Jesse’s son of Bethlehem, redemption draws near to my soul.

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat.

הִתְעוֹרְרִי הִתְעוֹרְרִי כִּי בָא אורֵךְ קוּמִי אוֹרִי
his'oi're'ri his'oi're'ri ki vo o'reich kumi oi'ri
דערוועק זיך! דערוועק זיך! דען דײַן ליכט איז געקומען, שטיי אויף מײַן ליכט
dervek zikh! dervek zikh! den day likht iz gekumen' shtey af mayn likht
Rouse yourselves! Rouse yourselves! Your light is coming, rise up and shine
עוּרִי עוּרִי שִׁיר דַּבֵּרִי כְּבוֹד ה' עָלַיִךְ נִגְלָּה
uri uri shir dabeiri, kevod Hashem o'layikh nig'lo
דערוועק, דערוועק, רעד אַרויס אַ געזאַנג, דער כּבוד פון אייבּערשטן ווערט אַנטפּלעקט איבּער דיר
dervek, dervek, red aroys a gezang, der koved fun eybershtn vert antplekt iber dir
Awaken! Awaken! utter a song, The glory of the Lord is revealed upon you

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat

לֹא תֵבֹשִׁי וְלֹא תִּכָּלְמִי מַה תִּשְׁתּוֹחֲחִי וּמַה תֶּהֱמִי
lo seivoshi velo sikolmi, ma tishtochachi u'ma te'he'mi
שעם זיך נישט און בּאַליידיק זיך נישט, וואָס בּוקסטו זיך און וואָס יאַמערסטו
shem zikh nit un baleydik zikh nit, vo bukstu zikh un vos yamerstu
Do not be embarrassed! Do not be ashamed! Why bow down? Why groan?
בָּךְ יֶחֱסוּ עֲנִיֵּי עַמִּי וְנִבְנְתָה עִיר עַל תִּלָּהּ
boch yechesu a'niyei ami' venivneso ir al tilo
אין דיר וועלן זיך בּאַשיצן די אָרעמעלייט פון מײַן פאָלק, און עס וועט געבּויט ווערן אַ שטאָט אויף איר בּאַרג
in dir veln zikh bashitsn di o're'me'leyt fun mayn folk, un es vet geboyt vern a shtot af ir barg
All my afflicted people will find refuge within you, and the city shall be rebuilt on her hill

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat

וְהָיוּ לִמְשִׁסָּה שֹׁאסָיִךְ וְרָחֲקוּ כָּל מְבַלְּעָיִךְ
vehoyo limshiso shosoyich verochaku kol mevaloyich
און דײַנע רויבּערס וועלן ווערן דײַן רויבּ, און עס וועלן זיך דערווײַטערן אַלע דײַנע אײַנשלינגערס
un dayne roybers veln vern dayn royb, un es veln zikh dervaytern a'le dayne aynshlingers
Your despoilers will become your spoil, far away shall be any who would devour you,
יָשִּׂישּׂ עָלַיִךְ אֱלֹקָיִךְ כִּמְשּׂוֹשּׂ חָתָן עַל כַּלָּה
yosis olayich elokoyich, kimsos choson al kalo
דײַן גאָט וועט זיך פרייען אויף דיר, אַזוי ווי אַ חתן פרייט זיך אויף אַ כּלה
dayn Got vet zikh freyen af dir, azoy vi a khoson freyt zikh af zayn ka'le
Your God will rejoice concerning you, As a groom rejoices over a bride

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat

יָמִין וּשְּׂמֹאל תִּפְרֹצִי וְאֶת ה' תַּעֲרִיצִי
yomin usmoil tifrotsu, v'es Hasem ta'ritsu
רעכטס און לינקס וועסטו זיך צעשפּרייטן, און גאָט וועסטו אַכפּערן
rekhts un links vestu zikh tseshreytn, un Got vestu akhpern
To your right and your left you will burst forth, And the Lord will you revere
עַל יַד אִישׁ בֶּן פַּרְצִי וְנִשְּׂמְחָה וְנָגִילָה
al yad ish ben partsi, venismecho venogilo
דורכן האַנט פון דעם מאַן, דער זון פון פּרץ, וועלן מיר זיך פרייען און פריילעך זײַן
durkhn hant fun der man, der zun fun perets, veln mir zikh freyen un freylakh zayn
By the hand of a child of Perez, We will rejoice and sing happily.

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat

בֹּאִי בְשָׁלוֹם עֲטֶרֶת בַּעְלָהּ גַּם בְּרִינָה וּבְצָהֳלָה
bo'i besholom ateres ba'lo, gam berino uv'tsoholo
קום אַרײַן מיט פרידן, קרוין פון דײַן מאַן, אויך מיט פרייד און פריילעכקייט
kum arayn mit fridn, kroyn fun dayn man, oykh mit freyd un freylekhkeyt
Come in peace, crown of her husband, Both in happiness and in jubilation
תּוֹךְ אֱמוּנֵי עַם סְגֻלָּה בּוֹאִי כַלָּה בּוֹאִי כַלָּה בּוֹאִי כַלָּה שַׁבָּת מַלְכְּתָא
toich e'munei am segulo, bo'i chalo, bo'i chalo, bo'i chalo, shabos malkeso
אונטער די געטריישאַפט פון אַ געליבּטן פאָלק, קום כּלה, קום כּלה, קום כּלה, די קעניגן שבּת
unter di getrayshaft fun a gelibtn folk, kum ka'le, kum ka'le, kum ka'le, di kenign shabes
Amidst the faithful of the treasured nation, Come O Bride! Come O Bride! Come O Bride! The Queen Sabbath

לְכָה דוֹדִי לִקְרַאת כַּלָּה פְּנֵי שַׁבָּת נְקַבְּלָה
Lecho doidi likras kalo penei Shabbos nekablo
לאָמיר אַנטקעגן גיין, מײַן בּאַליבּטער, די כּלה, אויפנעמען דעם שבּת
lomir antkegn geyn, mayn balibter' di ka'le' ufnemen dem shabes
Let’s go, my beloved, to meet the bride, and let us welcome the presence of Shabbat

Saturday, June 21, 2014

A Taste of Yiddish 4.41


Explore Your Israel


this week's saying
דערפאַר זענען חסידים זיך נוהג, אַז ווען איינער דאַרף אַ ישועה אָדער אַ רפואה, צו טרינקען אַ לחיים, ווײַל "לחיים" בּאַטרעפט אַזוי פיל ווי דאָס וואָרט "מנהג" – אַכט און נײַנציק – איז עס איז אַ דבר ידוע אַז אַ מנהג בּרעכט אַ דין. (דין מיינט אַ הלכה אָדער אַ גזירה) (בשם הרב הקדוש מהר״א מסטרעליסק זצוק״ל)י

transliterated
der'far zenen khasidem zikh noy'eg, az ven eyner darf a yeshu'e oder a refu'e, tsu trinken a lekhayim. vayl lekhayim batreft azoy fil vi dos vort mineg, akht un nayntsik. es iz bavust az a mineg brekht a din. (din meynt a halokhe oder a gzeyre)

translated to English
The reason Chassidim get together to drink a lechayim, when one needs mercy from above, (i.e. when the sick need to be healed, the captured brought home safely, or any other calamity that needs redemption) is because the word “lechayim” (to life) has the same numeric value as “minhag” (a custom), both add up to 98 לחיים=מנהג and it is a known fact that a minhag breaks a “din” (a law and it also means a decree or judgement) It is a play on words meaning when two Jews get together to drink a lechayim it has the power to break a bad decree. (Rabbi Uri of Strelisk)

translated to Hebrew
לפיכך נוהגים החסידים, כשמישהו צריך ישועה או רפואה, לשתות לחיים, כי "לחיים" בגימטריא "מנהג" 98. וזה דבר ידוע שמינהג שובר דין (דין יש לו שתי פירושים או הלכה או מידת הדין) (שנביא את הבחורים הביתה בשלום)י

NEW!! “Yiddish In 10 Lessons” - Lesson 1 
click below
http://yiddishin10lessons.blogspot.co.il/2014/06/yiddish-in-10-lessons-lesson-1.html



Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE
A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH
אַ גוטע וואָך
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language



Friday, June 20, 2014

Yiddish Expressions 1.18



NEW!! “Yiddish In 10 Lessons” - Lesson 1 
click below
http://yiddishin10lessons.blogspot.co.il/2014/06/yiddish-in-10-lessons-lesson-1.html


one who states unfounded or unsubstantiated opinions is called in Yiddish
אחד שאומר השערות או הערכות מדעת עצמו נקרא ביידיש



זאָגן בּויך-סברות

zogn boykh svores

to say opinions from the stomach

להגיד סברות מהבטן




Yiddish is rich with expressions. In fact, sometimes the same phrase can be said in a number of different ways. I try to bring the unique ones, where it is is not obvious from the literal translation what the expression means.

Saturday, June 14, 2014

A Taste of Yiddish 4.40


Israel Summer Fun – Guided Tours In July with Eve Harow


this week's proverb
אפילו דו ווייסט טויזענט זאַכן זאָלסטו זיך נישט שעמען פרעגן דעם וואָס ווייסט בּלויז איין זאַך

transliterated
a'fi'le du veyst toyzent zakhn, zolstu zikh nit shemen fregn dem vos veyst bloyz eyn zakh

the proverb actually means
Even though you know a thousand things, don't be embarrassed to ask him, that knows only one thing

translated to Hebrew
גם אם אתה יודע אלף דברים, אל תתבייש לשאול את הבן אדם שיודע דבר אחד

To purchase my book “Yiddish In 10 Lessons” click below




Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE
A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH
אַ גוטע וואָך
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language



Friday, June 13, 2014

Yiddish Expressions 1.17

NEW!! “Yiddish In 10 Lessons” - Lesson 1 
click below


http://yiddishin10lessons.blogspot.co.il/2014/06/yiddish-in-10-lessons-lesson-1.html

A person who dawdles, who moves, works or acts slowly is called in Yiddish
אדם שבקושי זז, יש לו כל הזמן שבעולם נקרא ביידיש



זיך רירן ווי אַ בּער אין דער סמאָלע

zikh rirn vi a ber in der smo'le

to move like a bear in tar

לזוז כמו דוב בזפת




Yiddish is rich with expressions. In fact, sometimes the same phrase can be said in a number of different ways. I try to bring the unique ones, where it is is not obvious from the literal translation what the expression means.

Saturday, June 7, 2014

A Taste of Yiddish 4.39



NEW!!! Listen to the pronunciation
https://soundcloud.com/user254206401/439a

this week's saying
אין קאָצק האָבּ איך געלערענט דרײַ זאַכן
אַז מענטשן זענען מענטשן און מלאכים זענען מלאכים
אַז איינער וויל, קען ער זײַן גרעסער ווי אַ מלאך
אַז "בּראשית בּרא אלוקים'' מיינט דער אייבּערשטער האָט בּאַשאַפן דעם אָנהייבּ-דאָס איבּעריקע האָט ער איבּערגעלאָזט פאַר אונדז צו פאַרענדיקן (ר' לייבּעלע אייגער)י

transliterated
in kotsk hob ikh gelerent dray zakhn:
az mentshn zenen mentshn un malokhim zenen malokhim
az eyner vil, ken er zayn greser vi a malokh
az “bereyshis boro elokim” meynt, der eybershter hot bashafn dem onheyb – dos i'berike hot er ibergelozt far undz tsu farendikn

the saying actually means
I learned three things in Kotzk:
That humans are humans, and angels are angels.
That if one wants, one can be greater than an angel.
That "In the beginning G-d created...," means that G-d created just the beginning - and left the rest for us to complete.
(Rabbi Leibele Eiger)

translated to Hebrew
למדתי בקוצק שלושה דברים
שאנשים הם אנשים ומלאכים הם מלאכים
שאם מישהו רוצה, הוא מסוגל להיות יותר גדול ממלאך
ש''בראשית ברא אלוקים'' פירוש שהקב''ה ברא רק את ההתחלה והשאיר את השאר לנו לגמור...(ר' לייבלה איגר)י



To purchase my book “Yiddish In 10 Lessons” click below




Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE
A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH
אַ גוטע וואָך
Chaim Werdyger

Bringing back the Yiddish language