Wednesday, October 26, 2016

It's Not Just A Language!! It's Yiddish!!

Master The Yiddish Language For Only $49.95!! 
(345 Page Book With 2 CD's)
Yiddish In 10 Lessons!! Give the Gift of Continuity!!
Stay Connected To The Jewish Culture Through YIDDISH!!

A great way to learn how to read and speak Yiddish the way it was spoken in pre-war Europe. This home Study program comes with 2 CD's that goes through all of the lessons, each lesson conveniently divided into small sections to make the review easy. The Home study program goes through a good part of the Yiddish language starting with the alphabet all the way through college level. It includes grammar, idioms. expressions, proverbs and stories along with a "Good To Know" section that includes interesting facts about the language. The Yiddish Home Study Program is a great way to learn the language while having fun.

 A Child Can Figure It Out!!

To read about the author please click below

For a preview of the the First 35 pages of the book please click on the link below

Article that was published in the Five Towns Jewish Home

Article that was posted in the Hamodia


"I would like to thank you for your book/cds entitled, 10 Lessons in Yiddish. Learning Yiddish through 10 Lessons in Yiddish was a very rewarding experience for me!" 
Just a few reasons why I am so thankful for your work: 
1. It helped me acquire the basics and fundamentals in all aspects of the Yiddish language. I find that I have a better knowledge of Yiddish rules than many who have been speaking Yiddish for years. 
2. It helped me increase my Yiddish vocabulary immensely. This was accomplished in the way you grouped words by category, while teaching other new words through familiar stories and exercises.
3. The style of your book with the cds adds a FLAVOR to learning yiddish that is unmatched in a typical language book. You bring the Yiddish language to life making it a much more enjoyable learning experience. I was excited to keep developing further.
4. Your "customer service" throughout my learning experience was extremely beneficial. You selflessly made yourself available to assist me with all my beginner questions, while giving me the encouragement that I needed to reach my goal. 
5. MOST IMPORTANTLY, I am extremely grateful to you because all of the above led me to my goal of passing an advanced Yiddish language test towards earning me college credits!!
6. Your love and passion for the language is unsurpassed and I look forward to conversing with you in the future!
7. For the cost of UNDER $100 and effort I definitely got my money's worth.
Thanks again. I wish you much success in continuing the growth of the Yiddish language!
Yoni S, New York

"I have been learning Yiddish the past 2 years here in Montreal and I can honestly say that I have learned more in these past few weeks with you than in the 2 years. For one thing I was not able to ‘say’ a sentence, I could sort of read and kind of understand but not speak - I am now speaking BH and thanks to you I am also reading and undertanding much better. Regards and Thank You."
- Pam C., Montreal, Quebec

"The Yiddish course by Chaim Werdyger brought back fond memories of my childhood and hearing Yiddish spoken in our house. The personal attention in each class was very helpful. It was both fun & educational. I highly recommend this class to anyone who wants to be able to start speaking Yiddish fluently."
- Yisrael M., Far Rockaway, NY

"As a past student of R' Chaim's conversational Yiddish class, I recommend it to anyone serious about learning Yiddish. The classes are methodical and geared towards real life practical Yiddish speaking (with a touch of humor), making the sessions flow well from one week to the next.
- Akiva W., Far Rockaway, NY

Thank you so much for your great Yiddish class.  To answer your questions, I took the class because I work in an office with people whose first language is Yiddish, and it is used a lot, and I wanted to be able to better understand what was being said.  Your class definitely helped in that regard.  During the 10 weeks, I found myself understanding more and more the Yiddish that was spoken in my office.  The class was fun, with interesting stories, beautiful songs, and conversations, and you are a very patient teacher.
-Danielle Z., Lakewood, NJ

 I looked into taking a Yiddish course for 2 reasons actually a) I've always wanted to know how to speak Yiddish being that I come from a home where my grandparents, aunts, uncles and parents all spoke/speak Yiddish and I want to be able to understand the conversations or even the speeches at simchos etc. b) As a speech therapist I taught children whose first language was Yiddish and I realized it would be much easier for both the child and myself if I knew their language. So I figured it was a good time to try and learn the language.  I thought the classes were organized and taught very well and that we were given a really good start to learning the language.
Thank you very much for giving me this opportunity. I really enjoyed it.
-Goldie A., Toronto, Canada

Now That The Holidays Are Behind Us

YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!

אַ בּריוו צו ג-ט
טײַערער פאָטער אין הימל,
אין דעם פאַרגאַנגענעם מאָנאַט האָבּ איך געבּלאָזן אַ האָרן פון אַ ווידער,
געגעסן אַ קאָפּ פון אַ פיש, געדרייט אַ האָן איבּערן קאָפּ, אָנגעטאָן אַן אַנצוג
מיט גומענע שיך, אויף דעם אַ קיטל, געדאַווענט און געפאַסט 25 שעה,
געבּויט און געזעסן אין אַ כאַטקעלע מיט אַ שטרויענעם סטעליע (טייל מאָל אין
רעגן) פאַרבּראַכט מיט מײַנע שוויגער עלטערן דרײַ טאָג נאָכאַנאַנד און נאָך
דרײַ מיט מײַנע עלטערן, זיך אַרומגעדרייט מיט אַ קליין בּיימעל און אַ פרוכט

אין די הענט, געקלאַפּט אויף דער ערד מיט 5 צווײַגעלעך, אויפגעגעסן קנאַפּע
פיר קילו רינדערן, פלאַנקען, צונג און נאָך מיני פליישן מיט אַלע ערליי עסענס
מיט סעודהלעך ממש כּדי להמית, אַוועקגעטאַנצט שעה'ן לאַנג בּיז
מ'איז געפאַלן פון די כּוחות, אָפּגענוצט זעקס טאָג פון וואַקאַציע אָן
אַוועקרירן זיך פון שטובּ און כ'האָבּ פאַרבּראַכט מער שעה'ן אין שול ווי
בּײַ דער אַרבּעט.
דו מיינסט אפשר אַז מיר וועלן דאָס קענען איבּער'חזר'ן איבּער אַ יאָרן?

a briv tsu Got
tayere foter in himl,
in dem fargangenem monat hob ikh geblozn a horn fun a vider, gegesn a kop fun a fish, gedreyt a hon ibern kop, ongeton an antsug mit gu'me'ne shikh, af dem a kitl, gedavent un gefast 25 sho, geboyt un gezesn in a khatkele mit a shroyenem stelye (teylmol in regn) farbrakht mit mayne shviger eltern 3 tog nokhanand un nokh 3 mit mayne eltern, zikh arumgedreyt mit a kleyn beyml un a frukht in di hent, geklapt af der erd mit 5 tsvaygelekh, ufgegesn kna'pe fir kilo rindern, flankn, tsung un nokh mi'ne fleyshn mit ale erley esens mit sudelekh mamesh kedey lehomis, avekgetantst sho'en lang biz m'iz gefaln fun di koykhes, opgenutst zeks tog fun vakatsye, on avek'rirn zikh fun shtub un kh'hob farbrakht mer sho'en in shul vi ba der arbet
du meynst, efsher, az mir veln dos kenen i'ber'khazern i'ber a yorn?

A Letter to G-d
Dear G-d,
In the past month I blew a ram's horn, ate a fish head, swung a chicken around my head, dressed in a suit and sneakers, then wore a white robe on top of it, prayed and fasted for 25 hours , built and ate in a tent with a bamboo ceiling (sometimes in the rain), spent three consecutive days with my
in-laws and 3 more with my parents, walked around with a palm branch and a citrus fruit, whipped 5 branches on the floor, ate roughly 8 lbs of beef, veal, tongue and other meats with other kinds of foods and meals to die for, danced for hours until we ran out of strength, used 6 vacation days without leaving my neighborhood and spent more hours in shul than I did in my office
Do you think that perhaps we can do this again next year?...

מכתב לרבונו של עולם
אבא יקר שבשמים,
בחודש האחרון תקעתי בשופר של איל, אכלתי ראש של דג, סובבתי תרנגולת על ראשי, לבשתי חליפה עם נעלי גומי ועל זה חלוק לבן, התפללתי וצמתי 25 שעות, בניתי וגרתי בבקתה עם גג קש (לפעמים בגשם) בליתי עם ההורים של אשתי שלושה ימים רצופים ועוד שלושה ימים עם הורים שלי, עשיתי סיבובים עם דקל ופרי בידיים, דפקתי בריצפה עם 5 ענפים, אכלתי בערך ארבע קילו בקר, צלעות, לשון ועוד מיני בשר עם כל מיני מאכלים עם סעודות ממש עד יציאת נשמה. רקדתי שעות ארוכות עד אפיסת כוחות, השתמשתי ב6 ימי חופש מהעבודה בלי לזוז מהבית ובליתי יותר שעות בבי הכנסת מאשר בעבודה..
אתה חושב, אולי, שנוכל לחזור על כל זה בשנה הבאה?.....

Now that the holidays are over and with all of the meals eaten, quite a bit of the food consumed, stubbornly refuses to go away. This is what came to mind

this week's proverb
וואָס אַ גראָבּער בּויך קאָסט וואָלט איך געוואָלט פאַרמאָגן; וואָס ער איז ווערט זאָלן מײַנע שונאים פאַרמאָגן

vos a grober boykh kost volt ikh gevolt farmogn; vos er iz vert zoln mayne sonim farmogn

the proverb actually means
What a fat stomach cost, I wish upon myself. What it's worth I wish upon my enemies

Hebrew Translation
כמה בטן שמן עולה אני מאחל לעצמי, כמה שזה שוה אני מאחל לשונאים שלי

Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”
500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

אַ גוטן ווינטער

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

Thursday, October 20, 2016

A Taste of Yiddish 7.3

YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!

this week's proverbs
דער וויל מאַכט דעם מענטשן גרויס אָדער קליין

der vil makht dem mentshn groys oder kleyn

the proverb actually means
the will makes a person big or small

translated to Hebrew
הרצון עושה את האדם גדול או קטן

קײַן שום זאַך קען נישט שטיין אין וועג פונעם רצון

kayn shum zakh ken nit shteyn in veg funem rotsn

in English
nothing can stand in the way of willpower

in Hebrew
אין לך דבר העומד בפני הרצון

דער רצון פונעם מענטשן איז זײַן ערע

der rotsn funem mentsh iz zayn e're

in English
the will of a person is his honor

in Hebrew
רצונו של אדם זהו כבודו

דער ווילן איז אַ קנעכט פונעם חכמ'ס שכל; דער שכל איז אַ קנעכט פונעם נאַר'ס ווילן

der viln iz a knekht funem khokhems seykhl; der seykhl iz a knekht funem nars viln

in English
the will is a slave of the wise man's intellect! The intellect is a slave to the fool's will

in Hebrew
הרצון הוא עבד לשכל של החכם; השכל הוא עבד לרצון של הטיפש

Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”
500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

אַ גוט קוויטל

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

Thursday, October 13, 2016

A Taste of Yiddish 7.2

YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!

אַן אתרוג
אַן אתרוג איז אַזוי ווי אַ ''מאַן''....ערשטנס, בּאַקוקט זי אים פון אַלע זײַטן צו טרעפן די פלעקן.....דאַן, בּאַווײַזט זי אים צו אַלע אירע חבר'טעס....דערנאָך טאַנצט זי מיט אים 7 טעג... און צום סוף מאַכט זי פון אים קאָמפּאָט (מטעמים).....

an esrog
an esrig iz azoy vi a “man”....ershtns, bakukt zi em fun a'le zaytn tsu trefn di flekn....dan, bavayzt zi em
tsu a'le i're khavertes...dernokh tantst zi mit em zibn tog...un tsum sof makht zi fun em kompot (matamim)......

the esrog
an esrog is like a husband …..first you check out his every blemish....then you show him to all your friends....then you dance with him for 7 days....and then you make compote out of him....


אתרוג הוא כמו ''בעל''.....קודם, מסתכלים עליו מכל הצדדים לחפש את הכתמים....ואחרי כן מציגים אותו לכל החברות....ואז רוקדים איתו שבעה ימים...ובסוף עושים ממנו לפתן.....

Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”
500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

אַ גוט קוויטל

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

Saturday, October 8, 2016

A Taste of Yiddish 7.1

YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!

אם ישוב מיד תקבלו
יעדע זאַך האָט זיך איר צײַט און איר סעזאָן. זאַכן וועלכע מ'וויל פאַרקויפן ווען עס איז נישט אין סעזאָן קומט אָן שווער. נישטאָ קײַן סך קונים און אַז עס טרעפט זיך יאָ אַ קונה, קלויבּט ער זיך, ער קווענקעלט זיך, דינגט זיך אויפן פּרײַז. דער פאַרקויפער מוז אים צורעדן און זיך אײַנבּעטן אַז ער זאָל קויפן.
אַנדערש, איז אָבּער אין סעזאָן. דאַן איז דער קויפער נישט אַזוי מקפּיד, אַלעס איז עובר לסוחר, ס'פעלן נישט קײַן קונים. אַלץ ווערט אויסגעכאַפּט. מ'קוקט נישט אַזוי שטאַרק אויפן קוואַליטעט פון דער סחורה.
תּשובה" איז גאַנגבּאַרע סחורה אין סעזאָן, דער טאָג פון יום כּיפּור. אין הימל איז מען גאָרנישט אַזוי מקפּיד אויף די סחורה. “אם ישוב" אַז איינער טוט נאָר תּשובה, “מיד תּקבּלו" ווערט עס בּאַלד אָנגענומען, נישט קײַן חילוק וואָס פאַראַ סאָרט תּשובה, אין סעזאָן גייט אַלעס....

im yoshuv m'yad tekablo
ye'de zakh hot zikh ir tsayt un ir se'zon. zakhn velkhe m'vil farkoyfn ven es iz nit in se'zon kumt on shver. nito kayn sakh koynim un az es treft zikh yo a koyne, kloybt er zikh, er kvenkelt zikh, dingt zikh afn prayz. der farkoyfer muz em tsu'redn un zikh aynbetn az er zol koyfn.
andersh iz ober in sezon. dan, iz der koyfer nit a'zoy makped, a'les iz oyver lasoykher, s'feln nit kayn koynim. alts vert oysgekhapt m'kukt nit azoy shtark afn kvalitet fun der skhoy're.
Teshuve” iz gangba're skhoyre in sezon. der tog fun Yom Kiper. in himl iz men gornit azoy makped af di skhoyre. “Im Yoshiv” az eyner tut nor teshuve, ?Miyad Tekablo” vert es balt ongenumen, nit kayn khilik vos fara sort teshuva, in se'zon geyt a'les....

If he repents, You will accept him immediately
(from the Musaf prayer on Yom Kippur)
Every thing has its time and its season. Items that we want to sell when its not in season is hard to achieve. There aren't many customers and if you happen to find a buyer, he is finicky, hesitant and haggles on the price. The seller needs to persuade and talk him into buying.
It is totally different in season. Then the buyer isn't so particular, everything is sellable, there's no lack of buyers. All the merchandise gets snatched up. The quality of the merchandise doesn't get scrutinized. “Teshuva” (repentence) is a hot seller in season, the day of Yom Kippur. In heaven, they don't inspect the merchandise, as much. “If he repents” if one atones for his sins, “You will accept him immediately” he will be well received. It makes no difference what type of atonement one does, when in season everything goes....

אם ישוב מיד תקבלו
כל דבר בזמנו ובעיתו. קשה למכור סחורה שלא בעונה. אין הרבה קונים ואם כבר מוצאים קונה, הוא מתחיל לברור, להסס ולהתמקח על המחיר. המוכר צריך לשכנע ולהתחנן שיקנה.
ההפך היא בעונה. אז הקונה לא כל כך מקפיד, הכל עובר לסוחר ולא חסר קונים. הכל נחטף. לא כל כך מדקדקים על האיכות.
''תשובה'' היא יקרת ערך בעונה, ביום כפור. בשמים לא כל כך מקפידים על הסחורה. ''אם ישוב'' אם מישהו רק עושה תשובה, ''מיד תקבלו'' הוא תיכף מתקבל, לא משנה איזה תשובה הוא עושה, אפילו ברפרוף, בעונה הכל הולך....

or this
וסלחת לעונינו כי רב הוא
די טבע פון דער וועלט איז אַז ווען אַ מענטש פאַרזידקט זיך פאַר אַ צווייטן און וויל יענעם איבּערבּעטן, פאַרענטפערט ער זיך און פאַרמינערט בּײַ יענעם די בּאַדײַטונג פון דעם זינד. בּײַם דאַווענען, טוען מיר פּונקט פאַרקערט. מיר רימען זיך נאָך פאַרן בּאַשעפער: פאַרגיבּ אונדזער זינד ווײַל מיר האָבּן אַ סך....וואָס איז דער טײַטש דערפון? מ'קען דערויף קוקן פון אַן אַנדער פּראָספּעקטיוו" האָט דער דובּנער מגיד געגעבּן צו פאַרשטיין.''מאַכט זיך אַ גרויסער בּעל-חוב, איינער איז שולדיק שווערע געלטער אין דער גאַס און ער קומט זיך פאַרגלײַכן מיטן קרעדיטאָר, בּאַמיט ער זיך אַמבּעסטן פאָרצושטעלן אַז ער פאַרמאָגט גאָרנישט און ס'איז נישטאָ בּײַ אים וואָס צו נעמען, ווײַל ער איז סײַ ווי סײַ פאַרשולדיקט איבּערן קאָפּ, כּדי יענער, דערהערענדיק אין וואָסער צושטאַנד זײַן בּעל דבר געפונט זיך, זאָל ער מסכּים זײַן און אַדורכקומען מיט אים אויף די לײַכסטע טערמינען.
מיר טענה'ן אויך דאָס זעלבּע: וסלחתּ לעוונינו כי רב הוא'' מיר זענען גרויסע בּעלי חובות, דערפאַר זײַ אונדז מוחל און קום מיט אונדז אַדורך.

vesolakhto la'avoneynu ki rav hu
di teva fun der velt iz, az ven a mentsh farzindikt zikh far a tsveytn un vil yenem iberbetn, far'entfert er zikh un farminert ba yenem di badaytung fun dem zind. Bam davenen' tu'en mir punkt farkert. mir ri'men zikh nokh farn bashefer; fargib undzer zind vayl mir hobn a sakh....vos iz der taytsh derfun? “m'ken deroyf kukn fun an ander prospektiv.” hot der Dubne Magid gegebn tsu farshteyn. “makht zikh a groyser bal khoyv, eyner iz shuldik shvere gelter in der gas un er kumt zikh farglaykhn mitn kreditor, bamit er zikh ambestn fortsushteln az er farmogt gornit un s'iz nito ba em vos tsu nemen, vayl er vet say vi say farshuldikt i'bern kop, kedey yener, derherndik in vos far a tsushtand zayn bal dover gefunt zikh, zol er maskem zayn un a'durkhkumen mit em af di laykhste terminen,
mir taynen oykh dos zelbe: 'vesolakhto la'avoneynu ki rav hu' mir zenen groyse baley khoyves, derfar zay undz moykhl un kum mit undz adurkh.

Forgive us for our sins because they are many
The nature of the world is that when a person wrongs another and wants to ask for his forgiveness, he tries to justify and minimize the nature of the transgression. We do just the opposite in our prayers. We brag about our sins before God as we say in our prayers, “and forgive our sins for they are many..” What is the meaning of that?
We can look at it from a different prospective.” explained the Maggid of Dubne. Someone happens to be in great debt, he owes huge sums of money in the street and he comes to straighten it out with his debtor. He makes every effort to explain his financial dire, that he is in so much debt so when his debtor hears how bad his condition is, he will agree to give him easy terms to pay back his debt.
We argue the same thing. “Forgive us for our sins because they are many. We are deep in dept. Give us the easiest terms....”

וסלחת לעונינו כי רב הוא
הטבע של העולם כשבן אדם רוצה לבקש סליחה ממישהו שהוא עשה לו עוול, הוא מנסה להסביר ולתרץ למה הוא עשה את המעשה ומשתדל להקטין בעיניו את הפעולה שעשה. אנחנו עושים בדיוק ההיפך בתפילה. אנחנו משתבחים לפני הקב''ה "וסלחת לעוונינו כי רב הוא"... מה הפשט?
"אפשר להסתכל על זה מנקודה אחרת”. המגיד מדובנא הסביר. ''קורה בעל חוב גדול, שחייב כספים גדולים ברחוב, והוא בא לסדר את החוב, הוא משתדל להראות שאין לו כלום ואין אצלו מה לקחת כי הוא בין כה וכה חייב מעל הראש, כדי שהתובע, ישמע באיזה מצב עגום שהוא נמצא ויסכים להסתדר ויעשה תנאים קלים.
אנחנו טוענים אותו דבר: וסלחת לעוונינו כי רב הוא, אנחנו בעלי חוב גדולים, ובכן תסלח לנו ותסתדר איתנו.

פאַרוואָס זאָגט דער רב אַ דרשה שבּת – שובה
דערפאַר האָט מען אײַנגעפירט דעם מנהג." פלעגט דער ראָפּשיצער זאָגן,''אַז דער רב זאָל שבּת-שובה זאָגן אַ דרשה, מחמת, טאָמער איז דער רב אַ צדיק תּמים און האָט נישט געטאָן קײַן שום עבירה איבּערן יאָר אַז ער זאָל דאַרפן דערויף תּשובה טאָן, זאָל ער זינדיקן מיט דער דרשה, וויבּאַלד על פּי רוב זענען אַזעלכע דרשות אַן עבירה יעדעס וואָרט...”

why does the Rav say a speech on Shabbos-Shuva
The reason the custom was implemented,” Rabbi Naftali of Ropshitz used to say, “that the Rav of the Shul speaks before the congregants on Shabbos -Shuva in the afternoon, is, perhaps he is so righteous that he hasn't sinned the whole year and doesn't have a reason to repent before Yom Kippur, so he sins by giving a sermon, that mostly those speeches are a sin (a waste of time in Yiddish)

farvos zogt der rov a dro'she shabes-shu've
derfar hot men ayngefirt dem minhog,” flegt der Ropshitser zogn, “az der Rov zol shabes-shu've zogn a dro'she, makhmes, tomer iz der Rov a tsadik tomim un hot nit geton kayn shum avey're i'bern yor az er zol darfn deroyf tshuve ton, zol er zindikn mit der dro'she, vibald, al pi rov, zenen a'zelkhe dro'shes an a'vey're yedes vort....”

למה הרב אומר דרשה בשבת שובה
''בגלל זה קבעו את המנהג,'' אמר ר' נפתלי מרופשיץ, שהרב אומר דרשה בשבת שובה, במקרה שהרב הוא צדיק תמים ולא עשה שום עבירה במשך כל השנה ואין לו על מה לעשות תשובה, שיחטוא דרך הדרשה, כי, על פי רוב הדרשות האלו הם ממש עבירה כל מילה....

אַ דין תּורה מיט ג-ט
איינמאָל, ערב יו''כּ פאַרנאַכט, האָט ר' לוי יצחק בּאַרדיטשעווער זיך אַוועקגעשטעלט בּײם עמוד זאָגן כּל נדרי, אָבּער עס איז אַוועקגעגאַנגען אַ היפּשע צײַט און די חסידים האָבּן בּאַמערקט ווי דער רבּי ליגט מיטן קאָפּ אויפן עמוד און שווײַגט. פּלוצלינג דרייט ער זיך אויס צום עולם און גיט אַ זאָג צום שמש ער זאָל גלײַך גיין רופן הערשלען, דעם שנײַדער.
דער שמש זוכט אַרום אין גאַנצן בּית מדרש און הערשל שנײַדער איז נישט צו געפונען.
''גיי צו אים אין שטובּ אַרײַן און בּרענג אים אַהער,'' האָט ר' לוי יצחק בּאַפוילן.
האָט דער שמש גלײַך געבּרענגט הערש'לען און שול.
הערשל – פרעגט אים ר' לוי יצחק – פאַרוואָס בּיסטו מעכּב די יידישע תּפילות?
וואָס זאָל איך טאָן, רבּי? - ענטפערט הערשל – אַז כ'האָבּ נישט פאַר וועמען 'אים' צו רופן צו אַ דין תּורה. אדרבּה, אויבּ דער רבּי וויל זײַן דער דיין, בּין איך מסכּים -
לאָמיר אויסהערן דײַנע טענות – ענטפערט דער רבּי.

און הערשל דער שנײַדער הייבּט אָן דערציילן:
די מעשה איז אַזוי געווען: איין טאָג פאַר סליחות, האָט דער פּריץ מיך געלאָזט רופן, כ'זאָל אים אויפנייען אַ נײַעם פּעלץ פון די בּעסטע פוקסן. אַזוי נייענדיק, גיבּ איך אַ קוק, אַז ס'איז איבּערגעבּליבּן צען פעלעכלעך. טראַכט איך בּײַ מיר דאָס איז דאָך ריינער 'יתור', און אַזוי ווי איך ביּן, לא עליכם, אַ ייד אַן אָרעמאַן, וועל איך מיר צונעמען די איבּעריקע פעלעכלעך און וועל האָבֹן צו שטײַער צום נדן, חתונה מאַכן מײַן טאָכטער.
און איך האָבּ די פּאָר פעלעכלעך אײַנגעוויקעלט אין אַ זעקל און כ'בּין מיר אַהיימגעגאַנגען. אָפּגעגאַנגען עטליכע וויאָרסט, הער איך ווי אַ רײַטער יאָגט מיך נאָך. פאַלט אויף מיר אַ פּחד און כ'בּאַהאַלט דאָס זעקל אונטער אַ בּוים און כ'זעץ זיך אויפן גראָז וואַרטן אויפן רײַטער.
בּערל! צוריק צום פריץ – שרייט אויף מיר דער רײַטער – ער דאַרף דיך האָבּן און וויל דיך שוין זען.
אַ גאַנצן וועג האָבּ איך געציטערט אַז מײַנע ציינער האָבּן זיך גענומען קלאַפּן איינער און אנדערן
בּערקע! - מאַכט צו מיר דער פּריץ – אַזוי גיט מען אַרויס אַרבּעט? דו האָסט דאָך אין פּעלץ קײַן ''הענגער'' נישט אָנגענייט!...
גיב איך אָפּ אַ שבח והודיה צום רבּונו של עולם פאַרן נס, וואָס ער האָט געטאָן מיט מיר. איך ניי אָן אַ ''הענגער'' אין פּעלץ און לאָז זיך צוריק אין וועג אַרײַן.
איך קום אָן צוריק צום בּוים – נישטאָ מײַן זעקל מיטן בּרויט מיט די פעלעכלעך! זוך אַהין זוך אַהער – נישטאָ! זעץ איך זיך אַוועק און הייבּ אָן אַרײַנטראַכטן אין דעם ענין; כ'בּין געקומען צו דער החלטה אַז נישט אַנדערש, נאָר דאָס איז זײַן אַרבּעט, כּביכול: ער וויל נישט אַז אַ ייד זאָל גנב'נען פוקסנפעלער בּײַם פריץ...
איז אויבּ אַזוי, זאָג איך. אַז דו, רבּונו של עולם האָסט מיר געקענט אָפּטאָן אַזאַ שפּיצל, וויל איך מער נישט אַרבּעטן פאַר דיר און וויל נישט מער זײַן פרום!...
כ'קום אַהיים, ס'ווײַבּ קומט מיר אַנטקעגן: ''בּערל, וואַש דיך, וועסטו עסן וועטשערע.'' איך, אָבּער, אויף צו להכעיס, זעץ זיך אַוועק און עס אומגעוואַשן; אָפּגעגעסן און נישט געבּענטשט, נישט געדאַווענט מעריב, זיך געלייגט שלאָפן אָן
לייענען קריאת שמע; צומאָרגענס, ווײַטער ס'אייגענע: נישט געדאַווענט, נישט געמאַכט קײַן בּרכה; געקומען סליחות, נישט אויפגעשטאַנען צו סליחות; ראש השנה – נישט געגאַנגען דאַווענען, נישט געהערט שופר בּלאָזן; איינמאָל פאַר אַלעמאָל, אַז ער האָט מיר געקענט אָפּטאָן אַזאַ שטיקל, וויל איך מיט אים מער נישט האָבּן קײַן געשעפטן....
איז אָבּער געקומען ערב יום כּיפּור, רבּי, מוז מען דאָך אַלעמען מוחל זײַן; מוז איך דאָך דעם רבּונו של עולם אויך מוחל זײַן, ווײַל ער איז דאָך אויך אַלעמען מוחל....
איז בּײַ מיר געבּליבּן: גוט, איך וועל אים מוחל זײַן, נאָר מיט איין תּנאי: ער דער רבּונו של עולם, זאָל אינעם דאָזיגן טאָג מוחל זײַן אַלע עבירות, אויף וועלכע עס שטייט געשריבּן אַז יום כּיפּור איז אויף זיי נישט מכפּר! וועט ער אַלץ מוחל זײַן – בּין איך אים אויך מוחל; טאָמער נישט – וויל איך נישט!.... אדרבּה, רבּי פּסק'ענט איר אַליין, בּין איך גערעכט?
האָט רבּי לוי יצחק אויפגעהויבּן די הענט צום הימל און געזאָגט:
"רבּונו של עולם! איך לוי יצחק דער דיין, פּסק'ען, אַז בּערל דער שנײַדער איז גערעכט: בּערל דער שנײַדער איז דיר מוחל, אָבּער דערפאַר מוזטו אויך מוחל זײַן אונדזערע עבירות, אלע חטאים ועוונות פון גאַנץ כּלל ישראל!....
און מיט שמחה און געזאַנג האָט ער זיך אויסגעדרייט צום עמוד און אָנגעהויבּן זאָגן ''כּל נדרי''....

a din toy're mit Got
eynmol, erev Yom Kiper ba nakht, hot R' Levi Yitskhok Barditshever zikh avek'geshtelt bam omed zogn Kol Nidre, ober es is avekgegangen a hipsh tsayt un di khasidim hobn bamerkt vi der re'be ligt mitn kop afn omed un shvaygt. plutsling, dreyt er zikh oys tsum oylem un git a zog tsum sha'mes er zol glaykh rufn Hershlen, dem shnayder.
der sha'mes zukht arum dem gantsn beys medresh un Hershl shnayder is nit tsu gefunen.
gey tsu em in shtub arayn un breng em a'her.” hot R' Levi Yitskhak bafoyln. Hot der sha'mes glaykh gebrengt Hersh'len in shul.
Hershl?” fregt em R' Levi Yitskhak. “farvos bistu me'akev di yidishe tfiles?”
vos zol ikh ton, Re'be?” entfert Hershl. az ikh hob nit far vemen 'em' tsu rufn tsu a din toyre. ade'ra'be, oyb der Re'be vil zayn der dayen, bin ikh maskem.
lomir oys'hern dayne taynes.” entfert der Re'be.
un Hershl der shnayder heybt on dertseyln:
di may'se iz azoy geven: eyn tog far slikhes, hot der porets mikh gelozt rufn, ikh zol em af'neyen a nayem pelts fun di beste fuksn. azoy neyendik, gib ikh a kuk, az s'iz ibergeblibn tsen felekhlekh. trakht ikh ba mir, dos iz dokh reyner 'yitur' un azoy vi ikh bin, lo aleykhem, a yid, an oreman, vel ikh mir tsunemen di iberi'ke felekhlekh un vel hobn tsu shtayer tsum nadn, khase'ne makhn mayn tokhter.
un ikh hob di por felekhlekh ayngevikelt in a zekl un kh'bin mir a'heymgegangen. opgegangen etlekhe vorst, her ikh vi a rayter yogt mikh nokh. falt af mir a pakhed un ikh bahalt dos zekl unter a boym un kh'zets zikh afn groz vartn afn rayter.
Berl! tsurik tsum porets” shreyt af mir der rayter. “er darf dikh hobn un vil dikh shoyn zen.”
a gantsn veg, hob ikh getsitert, az mayne tseyner hobn zikh genumen klapn eyner un andern.
Berke!” makht tsu mir der porets. “azoy git men aroys arbet? du host dokh in pelts kayn henger nit ongeneyt!...”
gib ikh op a shevakh vehodoye tsub Ribono Shel Olem farn nes vos er hot geton mit mir. ikh ney on a henger in pelts un loz zikh tsurik in veg arayn.
ikh kum on tsurik tsum boym – nito mayn zekl mitn broyn mit di felekhlekh! zukh ahin, zukh aher – nito! zets ikh zikh avek un heyb on arayntrakhtn in dem inyen; kh'bin gekumen tsu der hakh'lote az nit andersh nor dos iz zayn arbet,kevayokhl: er vil nit az a yid zol ganvenen fuksn'feler bam porets...
iz oyb azoy, zog ikh, az du, Ribono Shel Olem, host mir gekent opton a'za shpitsl, vil ikh mer nit arbetn far dir un vil mer nit zayn frum!...
kh'kum aheym, s'vayb kumt mir ant'kegn: “Berl, vash dikh, vestu esn v'yetshe're.” ikh, ober, af tselokhes, zets ikh mikh avek un es umgevashn; opgegesn un nit gebentsht, nit gedavent mariv, zikh geleygt shlofn un leynen krishma ; tsumorgns, vayter s'eyge'ne: nit gedavent, nit gemakh kayn brokhe, gekumen slikhes, nit ufgeshtanen tsu slikhes; Rosh Hashone nit gegangen davenen, nit ge'hert shoyfr blozn; eynmol far ale'mol, az er hot mir gekent opton a'za shtikl, vil ikh mit em mer nit hobn kayn gesheftn.....
iz ober gekumen erev Yom Kiper, Rebe, muz men dokh a'le'men moykhl zayn, muz ikh dokh dem Ribono Shel Olem oykh moykhl zayn, vayl er iz dokh oykh ale'men moykhl.
iz ba mir geblibn: gut ikh vel em moykhl zayn, nor mit eyn tnay: er, der Ribono Shel Olom, zol i'nem dozign tog moykhl zayn a'le aveyres, af velkhe es shteyt geshribn az Yom Kiper iz af zey nit mekhapr! vet er alts moykhl zayn, bin ikh em oykh moykhl; tomer nit – vil ikh nit!...a'de'ra'be, Re'be, paskent ir a'leyn, bin ikh gerekht?”
hot Reb Levi Yitskhok ufgehoybn di hent tsum himl un gezogt:
Ribono Shel Olom! Ikh Levi Yitzkhok, der dayen, paskn, az Berl der shnayder iz gerekht: Berl, der shnayder iz dir moykhl, ober derfar muztu oykh moykhl zayn undzere aveyres, a'le khato'im v'avonos fun gants klal Yisroel!....
un mit simkhe un gezang hot er zikh oysgedreyt tsum omed un ongehoybn zogn “Kol Nidre.” …..

A Lawsuit Against G-d
Once, on Yom Kippur eve, as Rebbe Levi Yitzchok of Barditshev was about to begin the Kol Nidre prayer and the congregants were waiting for him to lead, he laid his head on the lectern and was silent for a long while. Suddenly, he raised his head, turned to his sexton and insructed him to bring Hershel the tailor before him immediately.
The sexton looked around in Shul and couldn't find him.
"Go to his house and bring him here,” the Rebbe instructed. The sexton, hurriedly, brought the tailor to shul.
"Hershel,” the rabbi questioned him, “Why are you impeding the Jewish prayers from going up to heaven?”
"What should I do, Rebbe,” answers Hershel. “I don't have in front of whom to take 'Him' to litigate our dispute. By all means, if the Rebbe agrees to be the judge, I agree.”
Let me listen to your complaint.” said the Rebbe. And Hershel the tailor begins to recount his tale:
The story happened as follows: One day, before Slichos the lord of my property called upon me to sew him a new fur coat made of the finest fox. While I am sewing, I notice, that there were 10 pieces of fur left over. I think to myself, “This is considered leftover fair and square. And, since I am, you shouldn't know from it, a poor Jew, I will take for myself the leftover fur and I'll be able to participate in giving dowry towards my daughter's wedding.
I compiled the few furs in a bag and started making my way home. Covered a few kilometers, I hear a rider chasing after me. A fright came over me and I hide the package underneath a tree and I sit down on the grass to await the horseman.
"Berl, back to the lord”, shouts the rider. He needs you and wants to see you at once!”
"The entire journey back I was so frightened, my teeth were chattering.”
"Berke.” the lord says to me. “That's the kind of work you do? You didn't stitch a hanger onto the coat!”
I silently praise the Lord in Heaven for the miracle that he did with me. I sew on the hanger, and on my way I go.
I get back to the tree, my package with the bread and furs are gone! Search here, look there – nothing! I sit down and start thinking into the matter; I came to the conclusion that it is none other than His work, G-d's. He doesn't want that a Jew should steal leftover fur from the landowner, the lord of my property....
That being the case, I say, that You, Creator of the World, can play on me such a prank, I will not work for you any longer and I don't want to practice religion anymore.
I come home, the wife greets me, “Berl, go wash your hands and you'll eat dinner.” But, to spite, I sit down and eat without washing; finished eating, did not say Grace after the meal, didn't say the evening services, went to sleep without reciting the Shema prayer; in the morning, again the same, didn't pray, didn't say any blessings, the time came to say the Slichot prayer, didn't wake up for that. Rosh Hashana came, didn't go to pray, didn't hear the blowing of the Shofar, once and for all, if he can pull such a stunt on me, I don't want anything to do with him...
However, Yom Kippur is almost upon us, Rebbe, and you have to forgive everyone and I, too, have to forgive God, because he also forgives everyone on Yom Kippur.
So I have decided: OK, I will forgive him under one condition; The Holy One, Blessed be He, should on this day forgive all of the sins, even those that is written that they are not forgivable on Yom Kippur! If He will forgive all, then I will forgive him, if not – I don't want to! By all means, Rebbe, you rule, am I right?
Reb Levi Yitzchok raised his hands to heaven and exclaimed:
Creator of the Universe! I, Levi Yitzchok the judge, rule, that Berl the tailor is right! Berl, the tailor, forgives you, but in exchange you must forgive us for our sins, all of the sins and transgressions of the entire Jewish nation!...”
and with joy and song he turned around to the alter and began to recite “Kol Nidrei...”

דין תורה עם הקב''ה
פעם, בליל יוה''כ, ר' לוי יצחק מברדיטשוב ירד לפני התיבה כדי להגיד כל נדרי. עבר הרבה זמן וראו אותו עם הראש על היד ושותק. פתאום, הוא הסתובב לשמש שלו להביא אליו מיד את הרשלה החייט.
השמש מחפש אותו בכל בית הכנסת והרשלה החייט לא נמצא.
''לך אליו הביתה ותביא אותו הנה.'' צוה ר' לוי יצחק. השמש מיד הביא את הרשל לביה''כ.
''הרשל?'' שואל אותו ר' לוי יצחק. ''למה אתה מעכב את התפילות של עם ישראל?''
''מה לעשות, רבי?'' ענה הרשל. ''אין לי אל מי לקרוא אותו לדין תורה. אם הרבי מוכן להיות הדיין, אני מסכים.''
''נשמע את הטענות שלך.'' ענה לו הרב.
''הסיפור הוא כך: יום אחד, לפני סליחות, הפריץ שלח לקרוא לי, שאני אתפור לו מעיל פרווה חדש מן המבחר שבשועלים. תוך כדי התפירה, אני שם לב שנשארו עשר עורות. אני חושב לעצמי זה יתור טהור, ואני יהודי, לא עליכם, אביון, אני אקח לי את העורות המיותרים, ויהיה לי קצת להשתתף בנדוניה של חתונת בתי.
עטפתי את הכמה עורות בתוך שק ויצאתי לדרך הביתה. עברתי כמה קילאמטרים, ואני שומע פרש רודף אחרי. נפל פחד עלי והחבאתי את השק עם העורות מתחת לעץ והתיישבתי על הדשא לחכות לרוכב.
''בערל, חזרה לפריץ!'' צועק עלי הפרש. ''הוא רוצה לראות אותך מיד.''
''בערקה!'' הפריץ אומר מיד כשראה אותו. ''כזה עבודה עושים? לא תפרת מתלה בתוך מעיל הפרווה!...
אני בשקט נותן שבח והודיה לקל על הנס שעשה עימי. אני תופר לו את המתלה לתוך המעיל ויוצא שוב לדרך.
אני מגיע בחזרה לעץ – החבילה עם הלחם והעורות נעלמו! מחפש פה, מחפש שם, איננו! אני מתיישב ומתחיל לעיין בעסק הזה והגעתי למסקנה שזה לא אחר אלא שזה עבודה שלו, כביכול, הוא לא רוצה שיהודי יגנוב עורות שועל מהפריץ...
אז אם כך, אני אומר. אם אתה, רבונו של עולם יכלת לעשות לי כזה מעשה קונדס, אני לא רוצה לעבוד בשבילך יותר ולא רוצה יותר להיות דתי!...
אני מגיע הביתה והאשה בא לקראתי, ''בערל, לך, טול ידיים ותאכל ארוחת ערב.'' אבל אני, להכעיס, מתיישב לי ואוכל בלי נטילת ידיים; גמרתי לאכול ולא בירכתי, לא
התפללתי מעריב, נשכבתי לישון בלי לקרוא שמע. למחרת, שוב אותו דבר: לא התפללתי, לא עשיתי ברכות, הגיע סליחות, לא קמתי לסליחות; בראש השנה, לא הלכתי להתפלל, לא שמעתי תקיעת שופר, פעם ולתמיד, אם הוא היה מסוגל לעשות לי כזה מעשה, אני לא רוצה להכיר אותו יותר...
בכל זאת הגיע יום כיפור, רבי, חייבים למחול לכולם; חייבים גם למחול לקב''ה, כי הוא גם מוחל לכולם....
הוחלט אצלי: טוב, אני אמחול לו, רק בתנאי אחד: הוא, הרבונו של עולם, שימחול ביום הזה כל העוונות, גם על אלה שכתוב עליהם שיום כפור לא מכפר! אז אם הוא מכפר, גם אני אכפר, ובאם לא, אני לא רוצה! אדרבה, רבי, תפסוק אתה לבד, האם אני צודק?
ר' לוי יצחק הרים את ידיו לשמים ואמר:
''רבונו של עולם! אני לוי יצחק הדיין, פוסק,שבערל החייט צודק! בערל החייט מוחל לך, אבל בשביל זה אתה חייב גם למחול לנו על העבירות, כל החטאים והעוונות של כלל ישראל!
ומתוך שמחה וזמרה הסתובב לעמוד והתחיל לומר כל נדרי....

Wishing You the 3 H's For the New Year
and a Hefty Wallet
אַ גמר חתימה טובה

Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”
500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation